Parşömen

0
168

Milattan önce 2400 yıllarında en önemli yazı maddesi olarak kullanılan Papirüs ortaya çıktı.

Nil Nehri çevresinde yetişen, yapraksız üçgen gövdeli kamışlardan üretilen Papirüs ile birlikte kitaplar uzunca bir süre bu madde ile yazılır hala geldi.

M.Ö II. yüzyıldan itibaren Antik dünyadaki en büyük iki kütüphane olan İskenderiye ve Bergama Akropol kütüphaneleri arasında bir tür zenginlik savaşı ile rekabet başladı. Bergama Akropol Kütüphanesi kitap sayısını iki yüz bine çıkarıp İskenderiye Kütüphanesi’ni geride bıraktı.

Yine o dönemlerde Atina’da yaşayan ünlü koleksiyoner Neleus kendi arşivindeki ünlü kitaplarını açık arttırma ile satışa çıkardı. Bu açık arttırmaya İskenderiye ve Bergama Kütüphanelerinin yetkilileri de katıldı. Bergama Kütüphane Yetkilisi kitapların ağırlığı kadar altın ödeyerek kitapları satın aldı.

Bu yüklü satış Mısır ve Anadolu’da büyük ses getirdi. Mısır Krallığı bu rekabetten aldığı ağır yara sonucunda kendileri için büyük gelir kaynağı olan Papirüs ihracatını yasaklayarak İskenderiye Kütüphane Yetkilisini görevden aldı. Bergama Krallığı ise yeni kitapların yazımı için en önemli madde olan Papirüs’un yokluğunda zor duruma düştü çaresizce.

Yaşanan bu krizle beraber Bergama Kralı II. Eumenes Papirüs’e alternatif bir yazı maddesi bulanı ödüllendireceğini açıkladı. Çok geçmeden Sardesli sanatçı Krates, krala dişi buzağı derisinden özel biçimde hazırlanmış, üzerine yazılabilir bir örnek getirdi. İstenilen kullanışa elverişli görülen bu kağıtlar daha sonraları bilim dünyasının yolunu ışıtacak olan Parşömen adını aldı. Krates’in yardımcısı olan İrodikos ise derileri ince bölümlere ayırarak daha kullanışlı bir hale getirdi. Bu kağıda da Charta Pergamena yani Bergama Kağıdı adı verildi.

Pergamoın 007

Bergama kağıdı denince Parşömen, ilk çağ kitaplığı denildiğinde ise Bergama Kütüphanesi çağrışımı o güçlü, rekabet dolu yıllardan kaynaklanıyor.

***

Böyle bir coğrafyanın mirasçıları olarak üzerinde yaşadığımız toprakların kıymetini bilemiyoruz yine de.

Dünyaya yön veren birçok ilkin ev sahibi Bergama’yı yeterince tanımıyoruz, tanıtamıyoruz.

Dünyadan binlerce turist akın akın gelirken bu topraklara, bizler turizmi hala deniz, kum ve güneş üçlüsü olarak algılıyoruz. Bu yüzden ki dünya kültür turizminden istediğimiz payı alamıyoruz bir türlü.

Bergama’ya giderek parşömene yolculuk yapmakla kalmaz, daha birçok bilimsel ve tarihi ilke tanıklı edebilirsiniz.

PAYLAŞ
Önceki İçerikAnlık Birikimlerin Toplamı
Sonraki İçerikBergama Akropolü
Gözlem yapmayı, izlemeyi, yeni yerler keşfetmeyi, şehirlerde insanların içine karışmayı seven biri. Eğitimli muhabir. Gördüklerini, hissettiklerini, deneyimlediklerini yazmaktan keyif alıyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here